Czy przędziorki są groźne dla ludzi albo zwierząt?

Nie. Przędziorki wysysają tylko rośliny i nie gryzą ani ludzi, ani zwierząt.

Jak szybko rozmnażają się przędziorki?

Bardzo szybko, zwłaszcza w cieple. W ciepłym mieszkaniu w ciągu kilku tygodni powstaje nowe pokolenie. Dlatego każdy zabieg musisz kilka razy powtórzyć.

Czy samo zraszanie wodą pomaga?

Hamuje roztocza i zapobiega atakowi, ale przy prawdziwym ataku zwykle nie wystarczy. Połącz je z mocnym spłukiwaniem i izolacją drzewka.

Czy moje bonsai może zginąć przez przędziorki?

Silny, długo nieleczony atak może bardzo osłabić drzewko, a w najgorszym razie je zabić. Wcześnie wykryty daje się jednak dobrze opanować.

Jak odróżnić przędziorki od zwykłych pajęczyn?

Pajęczynki przędziorków są bardzo cienkie, przylegają do liści i gałązek, a liście pod nimi są nakrapiane. Zrób test opukiwania nad białym papierem: jeśli chodzą malutkie punkciki, to roztocza.

Przędziorki na bonsai: jak rozpoznać i zwalczyć

Przędziorki na bonsai to nie pająki, tylko malutkie roztocza, niewiele większe niż pół milimetra. Gołym okiem zobaczysz najwyżej ruchome kropeczki. Siedzą zwykle na spodzie liści, nakłuwają komórki i je wysysają. Każde ukłucie zostawia jasny punkt.

Tak rozpoznasz przędziorki

Drobno nakrapiane liście: mnóstwo malutkich jasnych kropeczek, liść wygląda matowo, szaro albo żółtawo.
Delikatne pajęczynki: cieniutkie nitki między liśćmi, igłami i gałązkami, najlepiej widoczne, gdy spryskasz drzewko wodą.
U drzew iglastych, takich jak jałowiec: igły tracą połysk, robią się szarawe albo przybierają kolor brązu. Drzewa iglaste często pokazują szkody dopiero późno, dlatego warto zrobić test, zanim zaczniesz działać.
Test opukiwania: Podłóż białą kartkę papieru pod gałązkę i mocno w nią postukaj. Jeśli malutkie punkciki zaczną chodzić, to roztocza. Jeśli rozgnieciesz punkcik i zostawi zielonkawą albo czerwonawą smugę, na pewno nie jest to kurz. Sprawdź kilka miejsc.

Dlaczego akurat teraz?

Przędziorki uwielbiają suche, ciepłe powietrze. Im cieplej, tym szybciej się rozmnażają, w temperaturze pokojowej nowe pokolenie potrzebuje tylko kilku tygodni.

W domu zimą: powietrze z ogrzewania jest często bardzo suche. Dlatego przędziorki pojawiają się szczególnie na bonsai domowych, takich jak fikus, w sezonie grzewczym.
Na zewnątrz w pełni lata: upał i susza sprzyjają im także w ogrodzie albo na balkonie.
Osłabione albo stojące ciasno rośliny łatwiej ulegają atakowi.
Zawleczone: nowe rośliny często przynoszą roztocza ze sobą.

W Japonii nazywają się ハダニ (hadani), dosłownie mniej więcej „roztocz liściowy”. Japońscy miłośnicy roślin chętnie regularnie zraszają liście wodą, nazywa się to 葉水 (hamizu, „woda dla liści”). Uchodzi tam za prosty sposób zapobiegania właśnie tym szkodnikom.

Krok po kroku

Odizoluj. Od razu odstaw zaatakowane drzewko od innych roślin. Przędziorki przechodzą po liściach i wędrują z ruchem powietrza.
Wykąp pod prysznicem. Mocno spłucz drzewko letnią wodą, przede wszystkim spody liści. Wcześniej przykryj ziemię folią albo przechyl donicę, żeby ziemia się nie wypłukała ani nie przemokła. To zmywa dużą część roztoczy i pajęczynek.
Powtarzaj. Raz nie wystarczy, bo z jaj stale wylęgają się nowe. Spłukuj drzewko co 2–3 dni, przez mniej więcej dwa tygodnie.
Zwiększ wilgotność powietrza. Regularnie zraszaj liście, postaw drzewko na tacy z kamykami i wodą (donica nie może stać w wodzie) albo użyj nawilżacza. Wilgotne powietrze hamuje roztocza, ale samo ich nie pokona.
Użyj pożytecznych organizmów. Dobroczynki (drapieżne roztocza) zjadają przędziorki i ich jaja. Możesz je zamówić w sklepie specjalistycznym i po prostu wysadzić na drzewko. Lubią raczej wilgoć i ciepło. Ważne: potem nie stosuj już żadnych oprysków, bo trafisz też w pomocników.
Środki tylko wtedy, gdy nic innego nie pomaga. Przy silnym ataku pomagają środki na bazie mydła potasowego albo oleju roślinnego (na przykład rzepakowego). Wybierz taki, który jest wyraźnie dopuszczony do zwalczania przędziorków, najpierw przetestuj go na jednej gałązce i trzymaj się dokładnie ulotki. Tu też trzeba powtórzyć zabieg po kilku dniach.
Kontrola. Przez kolejne kilka tygodni rób test opukiwania raz w tygodniu.

Czego NIE robić

Żadnego zwykłego sprayu na owady. Wiele środków owadobójczych prawie nie działa na roztocza, za to zabija ich naturalnych wrogów. Potem atak może być nawet gorszy.
Nie przestawaj po jednym zabiegu. Jaja przeżywają i przychodzi kolejne pokolenie.
Nie pryskaj olejem ani mydłem w pełnym słońcu. To może poparzyć liście.
Nie stawiaj drzewka bezpośrednio nad kaloryferem. Tam powietrze jest najbardziej suche.

Zapobieganie

Regularnie oglądaj spody liści i od czasu do czasu rób test opukiwania.
Zimą zadbaj o bardziej wilgotne powietrze i nie stawiaj drzewka bezpośrednio nad kaloryferem. Więcej o tym w Bonsai do domu.
Dbaj o zdrowie drzewka: właściwe podlewanie, dość światła, zobacz Pielęgnacja bonsai.
Nowe rośliny postaw na kilka tygodni osobno i je kontroluj.

Kiedy iść do szkółki bonsai?

Jeśli mimo dwóch, trzech tygodni spłukiwania atak nie słabnie, wiele liści lub igieł obumiera albo nie wiesz, jaki środek będzie odpowiedni, zapytaj w specjalistycznej szkółce. Najlepiej przynieś gałązkę w zamkniętej torebce. Jeśli widzisz też żółte liście, zajrzyj do żółtych liści.