花月
kagetsu
Jadeplant
Crassula ovata
De jadeplant (Crassula ovata) ken je misschien als geldboom of vetboom van de vensterbank. Als jade bonsai is hij ideaal voor iedereen die het water geven ook weleens vergeet: hij is een vetplant en slaat water op in zijn dikke bladeren en stammen.
Standplaats en licht
- Licht: zo licht mogelijk, het liefst direct bij het raam. Een zonnige plek met 's middags wat schaduw is ideaal. Bij te weinig licht groeit hij langzaam en maakt hij grote bladeren.
- Temperatuur: Normale tot koele kamertemperaturen zijn goed. Kouder dan 5–7 °C mag het niet worden, vorst verdraagt hij niet.
- In de zomer: Een plek buiten doet hem goed, dan in de halfschaduw.
Water geven
Hier zit het belangrijkste verschil met veel andere bonsai: minder is meer.
- Laten opdrogen: Geef pas water als de grond droog is.
- Let op de bladeren: Worden ze een beetje rimpelig, dan is het tijd om water te geven.
- Zuinig in de winter: Geef van de herfst tot de late winter veel minder water. In de winter is om de 2–3 weken vaak genoeg.
Te veel water laat bladeren afvallen, laat de wortels rotten en maakt ze zwak.
Bemesten
Van half voorjaar tot de herfst één keer per maand, met een uitgebalanceerde mest.
Snoeien
- Uitknijpen: Knijp nieuwe scheuten steeds weer uit. Zo wordt de boom onderaan steviger en worden de bladeren kleiner: in plaats van 2,5 tot 5 cm kunnen ze krimpen tot ruim 1 cm.
- Wonden open laten: Snijwonden niet afsluiten, ze drogen vanzelf op.
Draden
Alleen voorzichtig: de schors krijgt snel afdrukken en takken breken makkelijk. Leg het draad losjes aan, buig maar een beetje tegelijk en geef vooraf geen water. Na 3 tot 4 weken blijft de nieuwe vorm zitten.
Verpotten
Om de 2 tot 3 jaar, het best in het voorjaar of de herfst, als hij groeit. Gebruik een heel goed doorlatende, minerale grond.
Bloei
In huis bloeit hij zelden. Buiten maakt hij soms kleine wit-roze sterbloemetjes.
Als er iets mis is
- Bladeren vallen af: meestal te veel water.
- Grote bladeren, lange dunne scheuten: te weinig licht.
- Plagen: wolluizen, schildluizen, bladluizen en spintmijten.
Meer hulp vind je bij de bonsai-dokter.
In Japan
Officieel heet de jadeplant in Japan フチベニベンケイ (Fuchibeni-benkei), wat verwijst naar de vaak roodachtige bladrand. In de winkel vind je hem echter als 金のなる木 (Kane no naru ki), “boom waaraan geld groeit”, of als 花月 (Kagetsu). Die naam dankt hij aan zijn ronde bladeren, die aan munten doen denken. Men vertelt dat handelaren vroeger 5-yenmunten aan jonge scheuten regen, zodat het leek alsof er geld aan de boom groeide. Tot op de dag van vandaag is hij in Japan een geliefd cadeau bij de opening van een zaak of bij een verhuizing, want hij geldt als geluksbrenger voor welvaart.
Giftig voor huisdieren
De jadeplant is giftig voor katten, honden en paarden. Mogelijke gevolgen zijn braken, lusteloosheid en een wankele gang. Zet hem buiten bereik van dieren.
Zelf vermeerderen
Bijna geen boom is zo makkelijk te vermeerderen: stekken lukken bijna altijd, en zelfs één los blad dat op de grond ligt, maakt wortels. Laat de snijvlakken vooraf goed opdrogen.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik een jadeplant water geven?
Pas als de grond droog is, het liefst als de bladeren een beetje rimpelig worden. In de winter is om de 2–3 weken vaak genoeg.
Kun je een geldboom als bonsai houden?
Ja. De jadeplant, dus de geldboom, is goed als bonsai te vormen. Door regelmatig uitknijpen blijven de bladeren klein en wordt de stam stevig.
Hoe koud mag het worden voor de jadeplant?
Niet kouder dan 5–7 °C. Vorst verdraagt hij niet.
Is de jadeplant giftig voor katten?
Ja. Hij is giftig voor katten, honden en paarden.
Waarom verliest mijn jadeplant bladeren?
Meestal door te veel water. Laat de grond tussen het water geven door helemaal opdrogen.